# İstanbul deprem verisi — bulgu özeti Bu dosya **ne bulduğumuzu** anlatır. Verinin nereden geldiği ve teknik tuzaklar için `KAYNAKLAR.md`'ye bakın. Tarih: 2026-08-15 · Harita: `harita.html` · Yeniden üretim: `scripts/build.py` --- ## Bir bakışta | | | |---|---| | Vs30 zemin hücresi | 27.600 (8.428'i İstanbul sınırı içinde) | | Deprem kaydı | 2.015 (1905–2025, USGS) | | Fay segmenti | 926 Türkiye geneli · 77 tanesi İstanbul'un 160 km çevresinde | | Mahalle senaryosu | 959 mahalle (İBB) | | Tesis | 991 hastane · 275 itfaiye · 274 polis · 248 toplanma alanı | | Açık/yeşil alan | 1.371 alan · 5.489 hektar (İBB envanteri) | --- ## 1. Zemin (Vs30) Vs30, zeminin üst 30 metresindeki ortalama makaslama dalga hızı. **Düşük = yumuşak zemin = sarsıntı büyümesi.** İstanbul aralığı **180–900 m/s**, ortalama 522.7, ortanca 600. **En yumuşak zeminli ilçe merkezleri:** | İlçe | Vs30 (m/s) | |---|---| | Büyükçekmece | 244.7 | | Sancaktepe | 264.9 | | Tuzla | 282.8 | | Pendik | 289.4 | | Esenler | 310.2 | | Arnavutköy | 310.5 | | Yeşilköy | 312.9 | **En sert:** Çatalca 714.7 · Sarıyer 600.0 · Beykoz 552.3 > **Dikkat:** Ortancanın tam 600 çıkması tesadüf değil — USGS mosaic'inde 600, > geniş alanlarda topoğrafik eğimden türetilen varsayılan değerdir, saha ölçümü > değil. Ayrıca hücre boyutu ~926 m; mahalle ölçeğinde bina bazlı yorum için > fazla kaba. --- ## 2. Faylar İstanbul'un altında değil, **güneyindeki Marmara denizinde**. Sultanahmet'ten mesafeler: | Fay | km | Önem | |---|---|---| | Avcılar | 16.7 | 4 | | Adalar | 16.8 | 6 | | Çınarcık / İzmit Körfezi | 34.4 | 6 | | Güney İmralı Havzası, Armutlu | 41.0 | 6 | | Darıca (1999 İzmit) | 41.6 | 6 | | Kuzey Anadolu | 57.9 | 6 | 100 km içinde **29 farklı adlandırılmış fay**. **Faya en yakın ilçeler:** Adalar 8.5 km · Tuzla 9.6 km · Avcılar 10.2 km · Beylikdüzü 11.1 km · Bakırköy 11.6 km --- ## 3. Deprem geçmişi (USGS, 1905–2025) En büyükleri: | Mag | Tarih | Yer | |---|---|---| | M7.6 | 1999-08-17 | Derince (Gölcük depremi) | | M6.2 | 2025-04-23 | Marmara Ereğlisi 24 km GD | | M6.1 | 1963-09-18 | Koruköy | | M5.8 | 1905-10-22 | Marmara Ereğlisi 30 km GD | | M5.7 | 2019-09-26 | Marmara Ereğlisi 17 km DGD | Kayıtların on yıllık dağılımı 1990'larda yığılıyor (1.370 kayıt) — bu sismik aktivite artışı değil, **1999 artçı serisi + ağ kapsamının iyileşmesi**. > 2.015 kaydın 795'inde magnitude değeri yok (çoğu 1999 artçısı). Kaynakta > eksik; haritada gösterilemiyorlar. --- ## 4. İBB senaryo sonuçları — en ağır veri 959 mahalle için modellenmiş senaryo deprem sonuçları. **En yüksek can kaybı beklenen ilçeler:** | İlçe | Can kaybı | Ağır hasarlı bina | Geçici barınma | |---|---|---|---| | Bahçelievler | 1.633 | 2.286 | 61.199 | | Küçükçekmece | 1.515 | 3.856 | 72.774 | | Fatih | 1.484 | 5.579 | 46.784 | | Bağcılar | 1.179 | 2.621 | 59.513 | | Bakırköy | 1.046 | 2.088 | 28.910 | | Esenyurt | 1.003 | 2.331 | 67.410 | Dikkat çeken: **Fatih ağır hasarlı bina sayısında birinci** (5.579) ama can kaybında üçüncü. Silivri 2.151 ağır hasarlı binaya karşılık 58 can kaybı — yapı stoğu ile nüfus yoğunluğunun ayrıştığı yer. --- ## 5. Açık alan yetersizliği Senaryo barınma ihtiyacı başına düşen açık/yeşil alan: | İlçe | m²/kişi | Barınma ihtiyacı | Yeşil alan | |---|---|---|---| | Güngören | **1.1** | 27.478 | 2.9 ha | | Bahçelievler | **2.8** | 61.199 | 17.2 ha | | Arnavutköy | 11.1 | 5.815 | 6.5 ha | | Esenler | 12.6 | 29.747 | 37.5 ha | | Bağcılar | 12.7 | 59.513 | 75.5 ha | | Gaziosmanpaşa | 14.6 | 13.963 | 20.4 ha | | Esenyurt | 17.7 | 67.410 | 119.0 ha | Karşılaştırma için: afet barınma planlamasında kişi başı 3–4 m² asgari kabul edilir, insani standartlarda 45 m²/kişi (Sphere) hedeflenir. > **Bu sayılar alt sınırdır.** İBB yeşil alan envanteri yalnızca kendi > yönettiği alanları kapsıyor — ilçe belediyesi parkları, okul bahçeleri, > stadyumlar, üniversite kampüsleri dahil değil. İlçeler arası kıyas için > anlamlı, mutlak yeterlilik yargısı için değil. --- ## 6. Acil servis erişimi İlçe alanına yayılmış grid ortalaması (kuş uçuşu km, trafik yok): | İlçe | İtfaiye ort. | İtfaiye en kötü nokta | Hastane ort. | Toplanma ort. | |---|---|---|---|---| | Pendik | 4.79 | **10.97** | 6.07 | 9.93 | | Çatalca | 4.78 | **17.58** | 11.10 | 22.72 | | Eyüpsultan | 4.32 | 9.82 | 4.95 | 9.97 | | Silivri | 4.03 | 8.95 | 6.74 | 9.60 | | Çekmeköy | 3.88 | 8.11 | 6.85 | 6.72 | | Tuzla | 3.85 | 10.74 | 4.19 | 7.81 | | Şile | 3.72 | 8.76 | 9.98 | 27.54 | Şile'de toplanma alanına ortalama 27.5 km, Çatalca'da 22.7 km — bu iki ilçe OSM verisinde neredeyse hiç kayıtlı toplanma alanı olmadığı için de böyle çıkıyor; gerçek durum bilinmiyor (aşağıya bakın). --- ## 7. Kesişim: kötü zemin + yakın fay + yoğun nüfus Üç faktörün üst üste bindiği ilçeler: **Bahçelievler** — Vs30 ort. 379, faya 14.4 km, senaryo 1.633 can kaybı, açık alan 2.8 m²/kişi. Dört göstergede de kötü tarafta. **Küçükçekmece** — Vs30 ort. 416, faya 11.8 km, 1.515 can kaybı, 72.774 kişilik barınma ihtiyacı (İstanbul'un en yükseği). **Güngören** — Vs30 340 (en düşüklerden), 754 can kaybı, açık alan 1.1 m²/kişi (İstanbul'un en kötüsü). **Avcılar** — Adı verilen fay ilçenin kendisinden geçiyor (10.2 km), 1999'da ağır hasar görmüştü, 34.941 kişilik barınma ihtiyacı. --- ## Eksikler ve sonraki adımlar **Bulunamayan veri:** - Resmi acil toplanma alanları (İBB portalında yok, AFAD e-Devlet arkasında). Elimizdeki 248 OSM noktası gerçeğin çok altında. - İstanbul jeoloji haritası vektör verisi — site sadece raster tile sunuyor, formasyon/litoloji okunamıyor. MTA ayrı kaynak olarak aranmalı. - AFAD/Kandilli yerel deprem kataloğu (USGS Türkiye'de M2.5 altını kaçırıyor). **Henüz analize girmeyen elimizdeki veri:** - 1. derece acil ulaşım yolları (`data/ibb/acil_ulasim.geojson`, 3.6 MB) - Mahalle senaryosu ilçe düzeyinde toplandı; mahalle koordinatı yok ama UAVT koduyla mahalle sınırlarına eşlenebilir. --- ## Bu veriler ne değildir Genel bilgilendirme ve analiz amaçlıdır. Bina bazlı risk değerlendirmesi, mühendislik kararı veya resmi afet planlaması yerine geçmez. Vs30 ve senaryo verileri modellerdir. Karar öncesi ilgili uzmana danışın.